
Guardian’ın İran genelinde protesto olaylarının yayılmasını takip eden haritası. Resim: Ekran görüntüsü
Amerika Birleşik Devletleri’nin kırsalında kaybolan bir yaşlıysanız ve üstüne de beyaz değilseniz haber değeri taşıma ihtimaliniz düşük. Columbia Journalism Review ve bir reklam ajansı, haberlerin arkasındaki önyargıları bulmak için verileri inceledi. ABD’deki kayıp kişiler analiz ediliyor. Haftalık NodeXL ve Twitter’daki en popüler veri gazeteciliği hikayelerinden oluşan insan küratörlüğümüz, 2020 ABD seçimlerini reddedenleri finanse eden haber izleme uygulaması geliştiren şirketleere, Brezilya’nın son seçim sonuçlarının analizine, acil iklim durumunun ölçülmesine ilişkin altı grafik ve bir zaman çizelgesine ve İran’daki protestolara yer veriyor.
Kayıp Kişilerin Haberleştirilmesinde Önyargı
Merhum Amerikalı gazeteci Gwen Ifill, bir keresinde kayıp kişilerin basında yer aldığı haberlerde beyaz olmayan insanlara karşı medyanın önyargısını vurgulayarak bunu “kayıp beyaz kadın sendromu” olarak adlandırmıştı. Sorunun boyutunu anlamak ve ölçmek için Columbia Journalism Review ve reklam ajansı TBWA\Chiat\Day çalışma yürüttü. Irk, cinsiyet ve konum gibi hangi demografik bilgilerin haber kapsamı oluşturduğunu görmek için 2021’de 11 ay boyunca ABD’deki kaybolmalarla ilgili 3.600 haberi Ulusal Kayıp ve Kimliği Bilinmeyen Kişiler Sistemi’nden alınan verilerle eşleştirdiler. Verilere dayanarak, kaybolursanız ne kadar haber değeri taşıyacağınızı anlamayı sağlayan bir araç oluşturdular. Beyaz genç yetişkin bir kadın, siyah bir erkekten 10 kat daha fazla haber olabilir.
damn… my hometown paper would likely not cover my disappearance 🥲 https://t.co/VroWQW5aJ7
(my data: 22-year-old, non-binary person, Asian, living in San Gabriel, CA) pic.twitter.com/esipzsuRp6
— Jireh Deng, 鄧以樂 (@bokchoy_baobei) November 6, 2022
Seçim Finansmanını Reddedenler
6 Ocak 2021’de ABD Kongre binasına düzenlenen saldırının ardından yüzlerce büyük şirket, Joe Biden’ın 2020 başkanlık seçimlerindeki galibiyetini sorgulamak için oy kullanan Kongre üyelerine bağış yapmayı bırakacaklarına söz verdi. ProPublica bu şirketlerin sözlerini tutup tutmadıklarını görmek istedi ve bu şirketlerden aynı zamanda seçim redcileri olan siyasi liderlere fon akışını izlemek için bir haber uygulaması geliştirdi. En az 228 Fortune 500 şirketinin sözlerinden döndüğünü ve bu politikacıların savaş sandıklarına toplamda yaklaşık 13,3 milyon ABD doları aktardığını tespit etti.
Awesome app @AlecMacGillis @cerealcommas https://t.co/8VZBfYUhqS
— Andrea Bernstein (@AndreaBNYC) November 1, 2022
Brezilya’nın Seçim Sonuçlarını Analiz Etmek
Lula olarak bilinen eski Brezilya başkanı Luiz Inácio Lula da Silva, bu yılki Brezilya seçimlerinde görevdeki Jair Bolsonaro’yu nasıl mağlup etmeyi başardı? Guardian, ülke çapında her iki aday için de destek kalıplarını bulmak için oylama verilerini derinlemesine inceliyor. Özellikle, Amazon’daki ormansızlaşmayı azaltma sözü veren Lula, nüfusun dörtte birinden fazlasının Yerli olduğu belediyelerde kazanırken, çevre karşıtı politikaları nedeniyle ağır eleştirilere maruz kalan Bolsonaro, ülkenin büyük ölçüde ormansızlaştırılmış bölgelerinden destek aldı.
My 1st piece at @guardian 😍
An analysis of #Brazil's runoff:#Lula made the difference in São Paulo and won the indigenous vote#Bolsonaro won the most deforested areas and medium-sized cities
Terribly grateful to @GuardianVisuals team for their supporthttps://t.co/94UrYq7VBs
— Federico Acosta Rainis (@facostarainis) November 1, 2022
İklim Acil Durumunu Ölçmenin Altı Yolu
100’den fazla ulusal lider şu anda Mısır’da düzenlenen 2022 Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP27’de buluşuyor. Büyük olay öncesinde, Fransız Le Monde gazetesi, iklim değişikliğinin hızlanmasını ölçmek için altı temel veri noktası belirledi: yüzey sıcaklığı, atmosferik karbondioksit, deniz seviyesi, okyanus ısı içeriği, buz tabakaları ve buzul kütlesi. Grafikler, artan sıcaklıklardan yükselen deniz seviyelerine ve geri çekilen buz tabakalarına kadar acı bir gerçeği gösteriyor.
Ahead of the COP27 : 6 key indicators to quantify climate change.
Beautifully explained, surgically precise and well documented (all sources disclosed)
https://t.co/b3n6sK5t3l— Bertrand Cyril (@cyrilb88) November 4, 2022
İran Protestolarını Haritalamak
22 yaşındaki Mahsa Amini’nin İran ahlak polisi tarafından gözaltında öldürülmesinin üzerinden yaklaşık iki ay geçti ancak ölümünün yol açtığı yaygın protestolar azalma belirtisi göstermiyor. Guardian, Silahlı Çatışma Yeri ve Olay Verileri Projesi tarafından toplanan verileri kullanarak, 16 Eylül ile 21 Ekim arasında ülke çapındaki halka açık gösterilerin yayılmasını kaydırmalı bir zaman çizelgesinde haritalandırdı.
Great interactive from @guardian on Iran and #MahsaAmini https://t.co/0ld83QhYqx
— Gavin Allen (@Gavinallen) October 31, 2022
Brezilya’da Seçim Şiddeti
Brezilyalı araştırmacı gazetecilik merkezi Agência Pública, bu yılki cumhurbaşkanlığı seçim kampanyasının başlangıcı olan 16 Ağustos’tan bu yana ülkedeki seçim şiddetini takip ediyor. Gazeteciler, bazıları ateşli silah kullanımını içeren, günde ortalama yaklaşık dört vaka olmak üzere en az 324 bu tür şiddet vakası kaydetti. En az 15 cinayet ve 23 suikast girişimi oldu.
Apenas em 30 de outubro, dia do segundo turno eleitoral, registramos 36 casos de violência política. Ao menos dez envolveram o uso de armas de fogo. Em todo o período eleitoral, houve pelo menos 15 assassinatos e 23 tentativas de assassinato. https://t.co/Xb4XbC6xzT
— Agência Pública (@agenciapublica) November 7, 2022
Berlin Park Alanları
Şimdiye kadar Berlin’de kaç tane park yeri olduğunu ve bunların nasıl dağıtıldığını kimse bilmiyordu. Bir Berlin vatandaş girişimi olan ParkplatzTransform, Berlin’in şehir merkezindeki mevcut tüm park yerlerinin haritasını çıkardı. Alman Der Tagesspiegel gazetesi, verileri etkileşimli bir haritada sundu ve park alanlarının kapladığı alanları yeşil alanlarla karşılaştırdı.
🚘 Bis zu über 25 % der Verkehrsflächen bestehen in einigen Kiezen in #Berlin aus Parkplätzen. Wie viele #Autos stehen in meiner Nachbarschaft rum? @ParkplatzT hat nachgezählt. Interaktive Karte @Tagesspiegel @_davidmeidinger @plateauton @tamaraflemischhttps://t.co/DBYOP8wF9V pic.twitter.com/UyQ9NKlCz4
— nina breher (@ninabcdefghi) October 31, 2022
Ukrayna Mirasının Belgelenmesi
Rusya’nın Şubat ayındaki işgalinden bu yana Ukrayna’da yüzlerce kültürel alan, bina ve anıt hasar gördü. Bloomberg, Ukrayna’nın kültürel mirasını belgeleme ve koruma çabalarının yanı sıra 3D modellemenin yanı sıra uydu ve drone görüntülerini kullanarak yıkımı kaydetme çabalarına dikkat çekiyor.
IT'S HERE! I often think how current representation of Ukraine's war will shape collective memory.
1/ Thrilled to share our collab w/ the brilliant @CityLab team (@mariepastora, @rachaeldottle, @sondagj) to do that w/ data, words, 3D model, audio 👇https://t.co/hCZcIOsXTv pic.twitter.com/Mm3Dz8jeN1
— Karina Nguyen (@karinanguyen_) November 3, 2022
Girişimci İşten Çıkarmaları
İnternet girişimcisi Roger Lee, COVID-19 salgınının başlangıcından bu yana ABD’deki startup’lardaki işten çıkarmalarla ilgili verileri derliyor. Veri tabanı, Twitter ve Facebook’un ana şirketi Meta’daki büyük işten çıkarmalar nedeniyle son zamanlarda Twitter’da yeniden ortaya çıktı. Rakamlar, bu yıl 766 girişimden toplam 118.023 çalışanın işten çıkarıldığını gösteriyor.
743 tech startups have collectively laid off nearly 100,000 employees in 2022, according to @Layoffsfyi
Once the Twitter figure is known, that number will exceed 100,000.https://t.co/3Gq2Hkf3tf
— Christopher Mims 🤌 (@mims) November 4, 2022
Yanlış Bilginin Yayılmasını İzlemek
ABD Kongresi Temsilciler Meclisi Sözcüsü Nancy Pelosi’nin eşi olan iş adamı Paul Pelosi, geçen ay bir haneye tecavüz sırasında vahşice saldırıya uğradı. Olaydan birkaç saat sonra, saldırgan ve saldırının ardındaki neden hakkında birçok asılsız iddia ortalıkta dolaşmaya başladı. New York Times, saldırıyla ilgili şüphelerini dile getiren seçilmiş yetkilileri, adayları ve önde gelen kişileri inceledi ve saldırıyla ilgili yanlış bilgilerin bir zaman çizelgesinde nasıl yayıldığını takip etti.
Ever seen the @Netflix documentary "Social Dilemma" about how social media makes a lie spread six times faster than the truth? Here's a brilliant article showing how that process worked minute by minute with @GOP's offensive lies on the Paul Pelosi attack:https://t.co/zfUqy9RK7b
— Harvey G. Cohen (@CultrHack) November 10, 2022
Bonus: Grönland’ı Haritalamak
Coğrafyacı Topi Tjukanov tarafından 2019’da başlatılan #30DayMapChallenge, insanları Kasım ayı boyunca günlük temalara göre haritalar yapmaya teşvik ediyor. Michigan Büyük Göller, Çevre ve Enerji Departmanında CBS Lideri olan Kate Berg, bu yılki 4. Gün yarışma teması “yeşil”e yanıt olarak, farklı harita projeksiyonlarına göre Grönland ülke ana hatlarından oluşan bir koleksiyon hazırladı.
Exploring out how Greenland looks in ten different projections for #30DayMapChallenge Day 4 Green. pic.twitter.com/R6DcynsMMX
— 🥔🗺️ ᴘᴏᴋᴀᴛᴇᴏ ᴍᴀᴘs (@pokateo_) November 4, 2022
Bağlantıları toplayıp grafiklerini çizdikleri için Connected Action’dan Marc Smith ve Harald Meier‘e tekrar teşekkürler. İlk On #ddj listesi haftalık olarak düzenlenir.
Eunice Au GIJN’nin program yöneticisidir. Daha önce, Singapur’daki The Straits Times’ın Malezya muhabiri ve New Straits Times‘ta gazeteciydi. Ayrıca The Sun, Malaysian Today ve Madam Chair için de yazdı.
NodeXL’in #ddj üzerindeki eşlemesine ve Twitter’daki veri gazeteciliğine bir göz atmak için bu haritaya göz atın.
